Cumhurbaşkanı Sezer, "Doğalgaz Piyasası Kanunu'nda değişikiklik öngören kanun ile "Evrensel hizmetin sağlanması" hakkında iki kanunu onayladı. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, 5367
sayılı ''Doğal Gaz Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanun'' ile 5369 sayılı ''Evrensel hizmetin Sağlanması ve Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun''u onayladı.

Cumhurbaşkanlığı Basın Merkezi'nden yapılan açıklamaya göre,
konunlar yayımlanmak üzere Başbakanlığa gönderildi.
5367 sayılı ''Doğal Gaz Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanun''la aynı il sınırları içinde bulunmalarına
rağmen tek başına ihale edilmeleri ekonomik olmayan ilçe, belde veya
bölgelere de doğalgaz arzının sağlanması amaçlanıyor.
Ayrıca, doğalgaz kontrat ihalesinin, ihale sonrası piyasada
rekabet şartlarında doğalgaz sağlanmasını daha verimli hale getirecek
şekilde yapılması düzenleniyor.

Kanuna göre, dağıtım şirketleri yurt çapında sadece iki şehirde
lisans sahibi olabilecek. Ancak bu sayı, şehirlerin gelişmişlik
durumu, tüketim kapasitesi ve kullanıcı sayısı gibi hususlar dikkate
alınarak Enerji Piyasası düzenleme Kurulu (EPDK) kararıyla
artırılabilecek. Dağıtım şirketlerinin belirlenmiş dağıtım bölgesi
kapsamı, teknik ve ekonomik gerekler dikkate alınarak il sınırlarını
aşmayacak şekilde Kurul tarafından yeniden belirlenebilecek. Kurul,
nüfus yoğunluğuna göre bir şehri sınırları belirlenmiş birden fazla
dağıtım bölgesine ayırabilecek ve her bölgeyi ayrı ayrı ihale
edebilecek.

-BOTAŞ'IN KONTRAT DEVRİ-

BOTAŞ, hazırlık döneminden sonra başlamak üzere, yıllık ithalat
miktarı ulusal tüketimin yüzde 20'si oranına düşünceye kadar yeni
doğalgaz alım sözleşmesi yapamayacak.

Ayrıca, 2009 yılına kadar doğalgaz ithalatını ulusal tüketimin
yüzde 20'sine düşürmekle yükümlü tutulan BOTAŞ, mevcut doğalgaz alım
veya satım sözleşmelerinin kısmi veya bütün olarak tüm hak ve
yükümlülükleri ile devredilmesi için ihale yapacak. İhaleye, ithalat
lisans yeterlilik sahibi ve satıcı şirketten sözleşme devri hususunda
ön onay alan şirketler katılabilecek.

Ancak şirketlerin satıcı tarafla sözleşme yapamaması halinde,
ithalat lisans yeterlilik sahibi şirketlerin katılacağı ve miktar
devrine imkan tanıyan ayrı ihale gerçekleştirilecek. Bu ihaleyi
kazanan şirket, BOTAŞ'ın tüm yurtdışı yükümlülüklerini yerine
getirmeyi kabul edecek. Doğalgazın fiyatı da ikili anlaşmalarla
belirlenen fiyatın altında olmayacak.

Hazine garantili sözleşmesi bulunan yap-işlet ve yap-işlet-devret
santralları, Hazine Müsteşarlığı'na başvurarak ilgili Hazine
garantilerinden feragat etmek koşuluyla doğalgaz alımlarını piyasa
koşulları içinde basiretli bir işletmeci gibi davranarak, en ekonomik
kaynaktan yaptıklarını Kurul'a ispat etmek ve doğalgazın satın alma
maliyetindeki düşüşü elektriğin satış fiyatında bir azalma sağlayacak
şekilde yansıtmakla yükümlü olacak.

-EVRENSEL HİZMETE DÜZENLEME-

5369 sayılı ''Evrensel hizmetin Sağlanması ve Bazı Kanunlarda
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'' ise kamu hizmeti niteliğine
sahip ancak işletmeciler tarafından karşılanmasında mali güçlük
bulunan evrensel hizmetin sağlanması, yürütülmesi ve elektronik
haberleşme sektöründe evrensel hizmet yükümlülüğünün yerine
getirilmesine ilişkin usul ve esasları belirliyor.

Kanuna göre evrensel hizmet, ''sabit telefon hizmetlerini,
ankesörlü telefon hizmetlerini, basılı veya elektronik ortamda
sunulacak telefon rehber hizmetlerini, internet hizmetlerini, kıyı
koruma ve seyir güvenliğine ilişkin haberleşme ve deniz yolcu taşıma
hizmetini'' kapsıyor.

Evrensel hizmetin kapsamı, Türkiye'nin sosyal,
kültürel, ekonomik ve teknolojik şartları da göz önünde tutularak üç
yılı aşmamak üzere, belli aralıklarla Telekomünikasyon Kurumu'nun ve
işletmecilerin de görüşü alınarak, Ulaştırma Bakanlığı'nın teklifi
üzerine Bakanlar Kurulunca yeniden belirlenebilecek.

Evrensel hizmetin karşılanabilir ve makul fiyat seviyesinde
sunulması, düşük gelirliler, özürlüler ve sosyal desteğe ihtiyacı olan
grupların da evrensel hizmetten yararlanabilmesi için uygun
fiyatlandırma ve teknoloji seçeneklerinin uygulanabilmesine yönelik
tedbirler alınacak.

-EVRENSEL HİZMETİN GELİRLERİ-

Telekomünikasyon Kurumu, görev ve imtiyaz sözleşmeleri ile ruhsat
ve genel izin bedelinin yüzde 2'sini, yetkilendirme tarihini takip
eden ayın sonuna kadar,
GSM işletmecileri dışındaki işletmeciler ve Türk Telekom, yıllık
net satış hasılatının yüzde l'ini, izleyen yılın Nisan ayı sonuna
kadar,
GSM işletmecileri, Hazine'ye ödeyecekleri payın yüzde 10'luk
kısmını, ödendiği ay içerisinde,
Kurum, verdiği idari para cezalarının yüzde 20'sini, tahsil
edildiği ayı takip eden ayın sonuna kadar,
Kurum, mali yıl sonunda her türlü giderlerinin karşılanmasından
sonra kalan miktarın yüzde 20'sini, her yıl Ocak ayının sonuna kadar
bakanlığa bildirecek. Bu meblağ, aynı süre içinde Bakanlığın Merkez
Saymanlık Müdürlüğü hesabına aktarılacak ve bütçeye ''Evrensel hizmet
gelirleri'' adı altında gelir kaydedilecek. Bu süre içinde ödenmeyen
katkı paylarına gecikme zammı uygulanacak.
Bakanlar Kurulu, belirtilen bu oranları yüzde 20'sine kadar
artırmaya veya indirmeye yetkili olacak.
Kanunla Ulaştırma Bakanlığı'na evrensel hizmetin sağlanması
konusunda bazı yetkiler de veriliyor. Buna göre bakanlık, evrensel
hizmet kapsamındaki hizmetleri karşılama talebinde bulunan
işletmeciler arasından, bölgesel ve ulusal çapta evrensel hizmet
yükümlüsünü hizmet satın alma yoluyla belirleyecek, evrensel hizmet
yükümlülerine ödeme yapacak.
Bakanlık, evrensel hizmetin net maliyetinin hesaplanmasına,
belirlenen usul ve esaslar dahilinde gerçekleşip gerçekleşmediğine
dair yükümlü işletmeciyi izlemek, denetlemek veya masraftan evrensel
hizmet gelirlerinden karşılanmak üzere bağımsız denetçiler tarafından
denetlenmesini sağlayacak.

-ÖZÜRLÜLER VE DAR GELİRLİLER-

Ulaştırma Bakanlığı, ayrıca şu yetkilere sahip olacak:
''Düşük gelirliler ve özürlüler gibi sosyal açıdan korunması
gereken kesimlerin evrensel hizmetten eşitlik, taraf gözetmeme
ilkeleri temelinde ve karşılayabilecekleri fiyat seviyesinde
yararlanabilmelerine ilişkin usul ve esasları belirleyecek.
Belirlenecek esaslar dahilinde merkeze uzak ve kırsal bölgelerden
oluşan yüksek maliyet alanlarına hizmetlerin götürülebilmesi için,
gerektiğinde geçici evrensel hizmet yükümlüsünü tespit edecek.
Evrensel hizmet yükümlüsü, işletmecilerin net maliyetlerinin
hesaplanma yöntemi ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları
belirleyecek.''
Ulaştırma Bakanlığı için 38 kadro da ihdas eden kanunla
belirlenen evrensel hizmeti sağlamakla yükümlü işletmecilerin mevcut
imtiyaz ve görev sözleşmeleri ile ruhsat ve genel izinlerinde yer alan
ilkelere aykırı düzenlemeler, en geç bir yıl içerisinde yeni
düzenlemeye uygun hale getirilecek.

-TELEKOM'UN KARI HAZİNE'YE-

Kanun uyarınca, Türk Telekom'a ait hazır değerlerden (menkul
kıymetler dahil) şirkette NATO ve TAFICS proje avansları hariç olmak
üzere nakit değer olarak bırakılacak 350 milyon YTL ile 2005 yılına
ilişkin olağan genel kurul toplantısında kar dağıtım kararının
alınmasını müteakip dağıtılabilir kardan mahsup edilmek üzere temettü
avansı olarak 16 Ocak 2006 tarihine kadar Hazine Müsteşarlığı iç
ödemeler saymanlığına yatırılacak 600 milyon YTL dışında ve azami 2.5
milyar YTL'ye (2.5 katrilyon lira) kadar meblağ, Hazine'ye aktarılacak
ve bütçeye gelir kaydedilecek.

Bu tutardan 2006 yılında TCDD Genel Müdürlüğü'nün yeni demiryolu
yapımı, demiryolu hatlarının bakımı, onarımı veya iyileştirilmesi ile
köy içme suyu ve köy yollarıyla ilgili yatırım projeleri ve
faaliyetlerine pay ayrılacak.
Ancak, Türk Telekom'un 16 Ocak 2006 tarihinden önce
özelleştirilmesi halinde, Telekom'un hisse devir öncesindeki hazır
değerleri ayrı bir hesaba aktarılacak ve buradan Hazine'ye
devredilecek.

Telekom'un yüzde 51'den fazla hissesinin 16 Ocak 2006'dan sonra
özelleştirilmesi halinde ise Hazine'ye aktarılacak hazır değerler
yatırım projelerinde kullanılamayacak. Ayrıca, kablo-tv hizmetlerinden
doğan sermaye ihtiyacını karşılamak üzere Telekom'dan Türksat A.Ş'ye
Hazine'nin sermaye payı olarak 100 milyon YTL aktarılacak.


AA