İngiltere Ulusal Arşivi, Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı toprakları içinde yaşayan halklar arasındaki çatışmaların, büyük devletlerin politikalarının bir sonucu olduğunun itirafı gibi. İngiliz hükümet arşivlerindeki belgeler, Osmanlı topraklarındaki tüm halkların acı çektiğini açıkça gösteriyor.
Arşivde, Birinci Dünya Savaşı’ndaki acı olaylar, Birinci ve İkinci Balkan savaşlarında, Türklerin ve müslümanların Balkanlar’dan göç ettirilmesiyle bağlantılı olduğu vurgulanıyor.
Belgelerde, Birinci Dünya Savaşı sırasındaki acı olaylar, Osmanlı'nın dışarıdan parçalanması sürecinin bir parçası olarak da kabul ediliyor. 
İngiltere Ulusal Arşivi’ndeki belgeler, o dönemde yaşanan olayların Osmanlı İmparatorluğu'nun dağıtılması süreciyle, yoğun göç ve sürgünlerin olduğu 1912 Birinci Balkan Savaşı'nın çıkışıyla birlikte ele alıyor. 
 İnsanlar sınır benimsetme kurbanı oldu
 
İngiliz arşivcilerin değerlendirme yazısında ise, Osmanlı topraklarındaki halkların, Birinci ve İkinci Balkan savaşları ile Birinci Dünya Savaşı sırasında büyük devletlerce uygulanan ‘zorla yeni sınır benimsetme politikalarının kurbanı olduğu’ belirtiliyor. 
İngiliz Ulusal Arşivi'ne ait olan ve arşivdeki belgelere ulaşım imkanı veren ‘www.nationalarchives.gov.uk’ internet adresindeki ‘Mülteciler ve Azınlıklar’ başlıklı bölümde, Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılma dönemiyle ortaya çıkan bu tür sorunlarla ilgili binlerce cilt tasnif edilmiş durumda bekliyor.
 
Milliyetçiliğin uyanışı
 
Bu bölümle ilgili değerlendirme yazısında, ''Avrupa'da 20’inci yüzyıldaki mülteci hareketleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılma süreciyle, bu imparatorluğun bir zamanlar yönettiği topraklarda milliyetçiliğin uyanmasıyla başlar'' deniliyor.  
 
Değerlendirme yazısında, o dönemde yalnızca Ermenilerin değil, birçok halkın acılar çektiği görüşü, ''büyük devletlerle müttefiklerinin durumları değiştikçe, yerel halklar da ya bizzat göçlerin hazırlayıcısı ya da kurbanı duruma düştü'' deniliyor.


cnnturk