İzmir Körfezi’nde 1800’lü yılların sonlarından 1920’lere kadar yolcu ve hafif yük taşımacılığında yaygın olarak kullanılan “İzmir Kayıkları”, yeniden İzmir Körfezi’ndeki yerini alacak. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu, kent tarihinin önemli bir öğesi olmasına karşın birçok kültürel değer gibi gelişen teknoloji ve değişen yaşam şekli karşısında yok olup giden İzmir Kayıkları’nın 6 Mayıs’ta yani Hıdrellez Günü yeniden denize indirileceğini söyledi. İlk etapta üç kayığı denize indireceklerini, 12 kayıklık bir filo kurup, eski kayıkların tekrar kent yaşamıyla buluşmasını sağlayacaklarını belirten Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu, İzmir Kayıkları Projesi’nin körfezin temizlenmesiyle İzmirlileri denizle barıştıracak projelerden biri olduğunu kaydetti. Eski fotoğraflarda yaşayan kayıkları yeniden kentliyle buluşturmanın mutluluğunu yaşadıklarını belirten Kocaoğlu, şöyle dedi: “Eski İzmir fotoğraflarında Pasaport İskelesi’nde gördüğümüz bu kayıkların boyları 10-12 metre. Küreğin yanı sıra yelken ile de yol alabiliyor. Biz ilk etapta 12 kayıklık bir filo ve kulüp kuracağız. Körfezde bu kayıklarla yarışlar düzenleyeceğiz. Üniversite, lise ve spor kulüplerini İzmir kayıkları takımları kurmaları konusunda teşvik edeceğiz. Bu kayıklar öte yandan kent kimliği açısından da önemli. İzmir Körfezi’ne baktığımızda konteyner gemilerinden başka bir şey görmüyoruz. Konak-Karşıyaka, Bostanlı-Karşıyaka veya Göztepe-Karşıyakagibi hatlarda yapılacak yarışlarla kente bir heyecan ve özgünlük gelecektir.” Kocaoğlu, Hıdrellez gününden önce bir derginin düzenleyeceği ödül töreni nedeniyle bazı belediye başkanlarının İzmir’de olacağını ve bunların kayıkların denize indirilmesi töreninde de hazır bulunacağınıbildirdi. Aziz Kocaoğlu, İzmirlilerin eski dönemlerde Hıdrellez’de bu kayıklarla denize açıldığının bilindiğini, bu nedenle töreni bu özel güne denk getirdiklerini kaydetti. Kayıkların, 11-21 Ağustos’ta gerçekleştirilecek 23. Dünya Üniversite Yaz Spor Oyunları’na da ayrı bir renk katacağı, oyunlar sırasında gösteri amaçlı yarışlar düzenleneceği de öğrenildi. TARİHTE İZMİR KAYIKLARI İzmir kayıkları, 1800’lü yıllarda İzmir Körfezi’nde, açıkta demirleyen gemiler ile iskeleler arasında yük ve yolcu taşıyan teknelerdir. Bu kayıklar, aynı zamanda denize kıyısı bulunan Karaburun, Çeşme, Foça gibi çevre ilçeler ve köyler ile yakın mesafe Ege adalarını deniz yoluyla İzmir’e bağlamışlardır. Yani günümüzdeki kamyonetlerin, otobüslerin işlevini görmüşlerdi. Kayıkta bir dümenciyle, bir ya da iki kürekçi bulunurdu. Bazı durumlarda üç kürekçi de olabilirdi. 12 metrekarelik yelkeni ve ince uzun yapısı sayesinde en uzak mesafelere bile kısa sürede giderlerdi. Bu kayıkların hafif meşeden yapılmış omurgası vardı. Dış kaplamalarda akgürgen kullanılmıştı. Kayıkların yeşil ve beyaz boyanan gövdelerinin üzerine rengarenk çiçek motifleri işlenirdi. Belki de bu çiçek desenleriyle kayıkçılar, karaya olan özlemlerini dile getirirlerdi. Kayıklara sepet, küfe, hurç, sandık gibi eşyalar yüklenir, yolcular kıç tarafa doğru her iki yanda bulunan oturaklara otururlardı. Uzak mesafelere giden kayıklarda birer su testisi ya da küpüyle maşrapa bulundurmak adettendi. Yaz aylarında akşamları sıcaktan bunalan İzmirliler bu kayıklarla körfezin yakamozları arasında serinlemeye çıkarlardı. İzmir kayıkçılar, İstanbul’daki meslektaşları gibi bir lonca düzeniyle çalışırlardı. Aksi taktirde kayıkçılar arasındaki düzen ve anlaşma sağlanamazdı. Kayıkçı esnafı arasında Rumlar önemli bir yer tutardı.


ntv